Od czego mogą wypadać włosy? Najczęstsze przyczyny

Codziennie na szczotce zostaje ci coraz więcej włosów i zaczynasz się martwić? Zastanawiasz się, od czego mogą wypadać włosy i czy to już powód do niepokoju? Z tego artykułu dowiesz się, jakie są najczęstsze przyczyny nadmiernego wypadania włosów i kiedy warto zrobić badania.

Dlaczego włosy wypadają?

U zdrowej osoby dziennie wypada zwykle 50–100 włosów. Organizm stale je wymienia, więc pojedyncze włosy na szczotce czy w odpływie prysznica są czymś naturalnym. Problem zaczyna się, gdy włosów na podłodze jest wyraźnie więcej, fryzura traci objętość, a przedziałek staje się coraz szerszy. Wtedy mówimy już o nadmiernym wypadaniu włosów.

Cykl życia włosa obejmuje fazę wzrostu, spoczynku i wypadnięcia. Na kondycję mieszków włosowych wpływa bardzo wiele czynników: hormony, dieta, choroby, stres, leki, a nawet sposób pielęgnacji. Często działa kilka przyczyn naraz, co jeszcze silniej osłabia włosy. Dermatolodzy i trycholodzy podkreślają, że im szybciej znajdzie się źródło problemu, tym łatwiej zahamować łysienie i odrosną zdrowe włosy.

Jak stres i przemęczenie wpływają na wypadanie włosów?

Silny stres i długotrwałe przemęczenie organizmu należą do najczęstszych wyzwalaczy telogenowego wypadania włosów. Ciało traktuje wtedy włosy jak mniej ważną „tkankę” i przekierowuje energię oraz składniki odżywcze tam, gdzie są one pilniej potrzebne. Efekt nie pojawia się od razu. Zwykle po 2–3 miesiącach od stresującego wydarzenia widzisz nagłe przerzedzenie fryzury.

Stres ostry i przewlekły

Silny, nagły stres – na przykład operacja, wypadek czy utrata pracy – może jednorazowo „wyrzucić” do fazy wypadania wiele włosów jednocześnie. Z kolei przewlekłe napięcie emocjonalne, ciągłe życie w pośpiechu i trudne sytuacje rodzinne stopniowo rozregulowują gospodarkę hormonalną. Rośnie poziom kortyzolu, a mieszki włosowe słabną z miesiąca na miesiąc.

Do tego dochodzą często inne czynniki: gorsza dieta, bezsenność, większa ilość kawy i papierosów. W takiej sytuacji samo wcieranie odżywek nie wystarczy. Warto zadbać o techniki relaksu, ruch i sen oraz rozważyć wsparcie specjalisty, który pomoże zapanować nad stresem. Suplementy z biotyną i cynkiem mogą wspierać włosy, ale nie zastąpią pracy nad stylem życia.

Przemęczenie i brak snu

Wielotygodniowe zarywanie nocy i intensywna praca fizyczna lub umysłowa obciążają organizm podobnie jak stres emocjonalny. W nocy zachodzą procesy regeneracji tkanek, a przy niedoborze snu mieszki włosowe nie mają na to szans. Włosy stają się matowe, kruche, a u części osób po 2–3 miesiącach pojawia się wyraźne przerzedzenie fryzury.

W praktyce lekarze widzą to często u młodych rodziców, studentów w czasie sesji czy osób pracujących w systemie zmianowym. Zadbaj więc o stałe godziny snu, lekką kolację i ograniczenie ekranów wieczorem. Organizm lepiej radzi sobie z porannym wypadaniem włosów, gdy ma za sobą spokojną noc – nawet jeśli trwała tylko 6–7 godzin.

Jakie choroby i zaburzenia sprzyjają utracie włosów?

Wiele chorób wewnętrznych daje objawy właśnie na włosach. Dlatego przy nasilonym wypadaniu włosów lekarze często zlecają badania krwi. Warto sprawdzić morfologię, poziom żelaza, ferrytyny, cynku, a także hormony tarczycy. To proste badania, które potrafią zmienić dalsze leczenie.

Choroby tarczycy

Choroby tarczycy, zwłaszcza niedoczynność i nadczynność, bardzo często osłabiają włosy. Gdy tarczyca produkuje za mało lub za dużo hormonów, spowalnia lub przyspiesza metabolizm całego organizmu. Skóra staje się sucha, paznokcie łamliwe, a włosy wypadają garściami. Zdarza się, że to właśnie fryzjer pierwszy zwraca uwagę klientce na nagłe przerzedzenie włosów.

Jeśli obserwujesz zimne dłonie, tycie lub chudnięcie bez wyraźnego powodu, senność albo kołatania serca i jednocześnie wypadają ci włosy, zgłoś się do lekarza rodzinnego. Badanie TSH, FT3 i FT4 pozwala wychwycić zaburzenia tarczycy. Po włączeniu leczenia hormonalnego mieszki włosowe zwykle stopniowo się regenerują.

Anemia i niedobory pierwiastków

Anemia z niedoboru żelaza to jedna z najczęstszych przyczyn przerzedzania włosów u kobiet w wieku rozrodczym. Zbyt mała ilość hemoglobiny oznacza gorsze dotlenienie tkanek, a włosy reagują na to wyjątkowo szybko. Dodatkowo brak cynku osłabia strukturę włosa, co nasila łamliwość i kruszenie się końcówek.

Produkty bogate w żelazo i cynk warto włączyć do jadłospisu na co dzień. Dobrze sprawdza się pełnoziarniste pieczywo, chude czerwone mięso, drób, ryby, kasze oraz zielone warzywa liściaste. Jeśli wyniki badań krwi pokażą niedobór, lekarz może zalecić preparaty z żelazem lub cynkiem. Samodzielna suplementacja bez badań nie zawsze ma sens, bo przy zbyt wysokich dawkach łatwo o działania niepożądane.

Łysienie androgenowe

Łysienie androgenowe dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. U panów zwykle zaczyna się od cofania linii włosów na czole i zakoli, u pań od przerzedzenia włosów na czubku głowy. Za ten typ łysienia odpowiada hormon dihydrotestosteron (DHT), który stopniowo miniaturyzuje mieszki włosowe. Włosy stają się coraz cieńsze, krótsze, a w końcu przestają rosnąć.

Predyspozycje są w dużej mierze genetyczne. Jeśli ojciec lub dziadek szybko łysieli, ryzyko jest większe. U kobiet łysienie androgenowe często nasila się po ciąży, w okresie okołomenopauzalnym lub przy zaburzeniach hormonalnych, na przykład w zespole policystycznych jajników. Wczesna konsultacja u dermatologa lub trychologa pozwala spowolnić proces i dobrać leczenie miejscowe lub doustne.

Choroby ogólnoustrojowe

Nadmierne wypadanie włosów może towarzyszyć także chorobom ogólnoustrojowym. Włosy reagują na stany zapalne, wysoką gorączkę czy ciężkie infekcje. Po przebytej chorobie, zwłaszcza z długotrwałą gorączką, wiele osób obserwuje po 2–3 miesiącach nasilone wypadanie włosów po chorobie. Organizm wraca do równowagi, a część włosów wchodzi w fazę wymiany.

U niektórych pacjentów wypadanie włosów bywa jednym z objawów chorób autoimmunologicznych, na przykład tocznia rumieniowatego. Wtedy często współistnieją inne symptomy: przewlekłe zmęczenie, bóle stawów, wysypki skórne. W takich sytuacjach konieczna jest opieka reumatologa i dermatologa, bo same kosmetyki nie przyniosą poprawy.

Nagłe, nasilone wypadanie włosów, połączone z osłabieniem, chudnięciem lub gorączką, zawsze wymaga diagnostyki u lekarza, a nie tylko zmiany szamponu.

Jak dieta wpływa na wypadanie włosów?

Włosy są w dużej mierze zbudowane z białka – keratyny – i potrzebują stałych dostaw składników odżywczych z krwi. Gdy dieta jest uboga, jednostronna albo opiera się głównie na przetworzonej żywności, mieszki włosowe nie dostają „paliwa” do wzrostu. Dotyczy to zwłaszcza diet odchudzających, nagłego ograniczenia kalorii oraz pomijania całych grup produktów, jak nabiał czy mięso.

Witaminy i minerały

Na kondycję włosów bardzo mocno wpływają: biotyna (witamina H), witamina A, witaminy z grupy B, kwas foliowy, krzem, magnez oraz cynk. Niedobory objawiają się matowością, łamliwością i przerzedzeniem włosów, a także osłabieniem paznokci. Biotyna – nazywana czasem „witaminą pięknych włosów” – bierze udział w syntezie keratyny, czyli podstawowego budulca łodygi włosa.

Źródła tych składników to między innymi mleko i jego przetwory, jajka, pełnoziarniste kasze, drożdże, orzechy, świeże owoce oraz warzywa. Dla wielu osób wygodnym uzupełnieniem stają się suplementy diety na włosy, które łączą biotynę z cynkiem, miedzią i krzemem. Trzeba jednak pamiętać o regularności i cierpliwości. Włos rośnie średnio około 1 centymetra miesięcznie, więc efekty widać dopiero po kilku miesiącach stosowania.

Nienasycone kwasy tłuszczowe

Na zdrowe włosy pracuje także tłuszcz – zwłaszcza nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 i omega-6. Wpływają one na nawilżenie skóry głowy i elastyczność łodygi włosa. Gdy w diecie brakuje zdrowych tłuszczów, włosy stają się szorstkie i skłonne do łamania. Skóra może z kolei reagować przesuszeniem lub nadmiernym łojotokiem.

Dobrym źródłem kwasów omega są tłuste ryby morskie, siemię lniane, orzechy włoskie oraz oleje roślinne tłoczone na zimno. Włączenie ich do jadłospisu warto połączyć z ograniczeniem żywności typu fast food i słodyczy. Nadmiar cukru i tłuszczów trans sprzyja stanom zapalnym w organizmie, a to odbija się także na skórze głowy i cebulkach włosów.

Dla lepszej orientacji, które produkty wspierają włosy, a które mogą im szkodzić, pomocne jest krótkie porównanie:

Jak pielęgnacja i choroby skóry głowy osłabiają włosy?

Nawet idealna dieta i prawidłowe wyniki badań nie ochronią włosów, jeśli codzienna pielęgnacja włosów będzie je niszczyć. Skóra głowy to żywe środowisko. Gdy jest podrażniona, przesuszona lub objęta stanem zapalnym, mieszki włosowe słabną. Do tego dochodzi wpływ farb, rozjaśniaczy i kosmetyków do stylizacji.

Błędy w pielęgnacji

Częste rozjaśnianie, stosowanie mocnych farb i trwałej ondulacji mocno narusza strukturę łodygi włosa. Włosy mogą zacząć się łamać już przy nasadzie, co laik często myli z ich wypadaniem. Zbyt gorące suszenie, prostownica i lokówka dodatkowo wysuszają włosy i skórę głowy. U wielu osób problemem jest także mycie włosów agresywnymi szamponami z silnymi detergentami.

W domu można wprowadzić kilka prostych zmian, które odciążą włosy i skórę głowy:

• mycie włosów letnią wodą zamiast bardzo gorącej,
• ograniczenie rozjaśniania i farbowania do niezbędnego minimum,
• stosowanie delikatnych szamponów i odżywek bez ciężkich silikonów,
• suszenie chłodniejszym nawiewem i unikanie prostownicy na co dzień.

Duże znaczenie ma także sposób upinania włosów. Bardzo ciasne kucyki, warkocze czy doczepiane pasma obciążają cebulki i mogą prowadzić do tzw. łysienia z ucisku. Warto co jakiś czas dać włosom odpocząć od gumek, spinek i wysokich upięć – szczególnie jeśli linia włosów przy czole zaczyna się cofać.

Choroby skóry głowy

Choroby skóry głowy, takie jak grzybica, łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry czy nasilony łupież, często prowadzą do wypadania włosów. Stan zapalny, świąd i łuszczenie powodują mechaniczne uszkadzanie łodyg włosów przez drapanie, a toksyny produkowane przez drobnoustroje osłabiają mieszki włosowe. W niektórych przypadkach pojawiają się nawet ogniska całkowitego wyłysienia.

Gdy na skórze głowy widzisz zaczerwienienie, żółte lub białe łuski, drobne ranki albo ogniska bez włosów, trzeba jak najszybciej skonsultować się z dermatologiem. Leczenie zwykle obejmuje specjalne szampony, wcierki i czasem leki doustne. Domowe sposoby czy kosmetyki drogeryjne nie usuną przyczyny, gdy problemem jest zakażenie grzybicze lub autoimmunologiczne zapalenie skóry.

Przewlekły świąd skóry głowy i nawracający łupież nie są wyłącznie problemem estetycznym. To częsty sygnał, że skóra wymaga leczenia, a nie tylko zmiany szamponu.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Czy każdy nagły wzrost liczby włosów na szczotce jest powodem do paniki? Nie zawsze. Po ciąży, ciężkiej infekcji czy intensywnej diecie odchudzającej organizm często sam wraca do równowagi po kilku miesiącach. Ale są sytuacje, gdy wizyta u lekarza nie powinna być odkładana. Zwłaszcza gdy pojawiają się inne objawy ogólne lub „łyse placki” na skórze głowy.

Warto skonsultować się z dermatologiem lub trychologiem, jeśli obserwujesz następujące sygnały:

• włosy wypadają garściami przez kilka tygodni z rzędu,
• na głowie pojawiają się okrągłe ogniska bez włosów,
• towarzyszy temu świąd, ból, strupy lub silny łupież,
• widoczne są objawy ogólne, jak osłabienie, duszność przy wysiłku, spadek masy ciała lub gorączka.

Specjalista może zlecić badania krwi, trichoskopię lub biopsję skóry głowy. Dzięki temu łatwiej ustalić, czy za problemem stoją hormony, niedobory, choroba skóry czy genetycznie uwarunkowane łysienie. Dobrze dobrane leczenie – od leków, przez suplementy, po zmianę nawyków – daje szansę na odzyskanie gęstszych i mocniejszych włosów.